Kodlama Problemlerini Çözerken Yaptığımız 6 Hata (Ve Çözüm Yolları)

Hepimizin çok iyi bildiği o sinir bozucu durum: Saatlerce ekrana kilitlenip kalırsınız, tam yakaladığınızı düşündüğünüz anda kaçıp giden bir hatanın (bug) peşinden koşarsınız. Ya da harika bir özellik geliştirirsiniz ama sırf size inatmış gibi, sistemdeki başka bir şeyi bozduğunu fark edersiniz.

Kendimizi mantıklı problem çözücüler olarak görmeyi severiz. Ancak bir algoritma çöktüğünde veya bir uygulama hata verdiğinde, o mantık genellikle pencereden uçup gider. Sorun genellikle teknik becerilerinizdeki bir eksiklik değildir. Çok daha sinsi bir şeydir: Beynimiz sürekli aynı kötü alışkanlıklara kapılır ve biz bunu nadiren fark ederiz.

Coddy üzerinde milyonlarca öğrenci için dersler hazırladıktan sonra, sürekli aynı kalıbın tekrarlandığını görüyoruz. İnsanların kafasını hep aynı noktalar karıştırıyor. Hep aynı alışkanlıklar araya sızıyor. Ve neredeyse her birinin temelinde tek bir şey yatıyor:

beyninizin anlamak yerine hızı seçmesi.

Gelin, kodlama problemlerini çözerken yaptığımız en yaygın altı hatayı ve bu süreçte nasıl daha keskin bir yazılımcı zihniyeti geliştirebileceğimizi inceleyelim. Hazır mısınız? Başlayalım!

1. Problemi Anlamadan Doğrudan Koda Girişmek

Hepimiz hızlı ve verimli hissetmeyi severiz. Bu yüzden bir hata ortaya çıktığı anda parmaklarımız klavyede uçuşmaya başlar. Bir test başarısız mı oldu? Hemen bir parametreyi kurcalar, bir if ifadesini değiştirir veya Stack Overflow'dan bir çözümü kopyalayıp yapıştırırız; sonra da yapıştırdığımız şeyin çalışmasını umarız.

Buradaki sorun şu: Bir şeyin neden başarısız olduğunu bilmeden kod yazdığınızda, aslında henüz anlamadığınız bir karmaşaya daha fazla hareketli parça eklemiş olursunuz. Hatayı çözmüş olmazsınız; sadece üzerini yeni hatalarla örtmüş olursunuz.

Gerçek hız, önce durup düşünmekten gelir. Tek bir satır bile yazmadan önce şu üç şeyi planlayın: girdi nedir, çıktı ne olmalıdır ve arada ne gerçekleşir.

2. Sistemi Düzeltmek Yerine Kendinizi Suçlamak

Küçük bir yazım hatası. Yanlış bir indeks. Her şeyi sessizce bozan hatalı adlandırılmış tek bir değişken. Bu gerçekleştiğinde, derin bir iç çekip "Of, benim hatam, çok dikkatsizim" demek çok kolaydır.

Peki ama neden bu kadar küçük bir hata en başta bu kadar büyük bir hasara yol açtı?

En iyi mühendislik ekipleri, birbirini suçlamak yerine hatanın gözden kaçmasına neyin sebep olduğunu sorgular. Projenizin boyutu ne olursa olsun, kendi projelerinizde de tam olarak bunu yapabilirsiniz. Eğer tek bir yanlış değer tüm betiğinizi (script) çökertebiliyorsa, çözüm "bir dahaki sefere daha çok dikkat etmek" değildir. Çözüm, hata yayılmadan önce onu yakalayan küçük kontrollerle daha sağlam bir yapı kurmaktır. Bu yüzden beyninizi suçlamayı bırakın ve onun etrafında daha güvenli kodlar inşa etmeye başlayın.

3. Sadece Tek Bir Hata Olduğunu Varsaymak

Büyük kodlama felaketleri nadiren tek bir hatadan kaynaklanır. Genellikle, birkaç küçük ve gizli hata tam da doğru anda bir araya gelerek devasa bir baş ağrısı yaratır.

Test süreçlerinde bu durumun bir adı bile vardır: Hatalar kümelenme eğilimindedir (bug clustering). Bir hata bulduğunuz yerde, genellikle yakınlarda gizlenen başkaları da vardır.

Dolayısıyla, yalnızca tek bir nedene odaklanırsanız büyük resmi kaçırırsınız. Bir hatayı çözüp hata mesajının kaybolduğunu gördüğünüzde, hemen kutlama yapıp oradan uzaklaşmayın. Şöyle bir etrafınıza bakın. Belirti, siz asıl nedeni çözdüğünüz için mi ortadan kalktı, yoksa yanlışlıkla üzerini mi kapattınız? İş bitti demeden önce ilgili birkaç noktayı daha kurcalayın.

4. Durum Tanımını Gerçek Analizle Karıştırmak

"Veritabanı bağlantısı zaman aşımına uğradı."

Bu cümle kulağa bir cevap gibi gelebilir. Ama değildir. Bu sadece bir durum tanımıdır. Size ne olduğunu söyler, ama neden olduğunu söylemez. Ve bu ikisini birbirine karıştırdığınızda, zaman aşımı süresini (timeout) 30 saniyeden 60 saniyeye çıkarıp günü kurtarmak gibi tembelce çözümlere başvurursunuz. (Klasik bir hata!)

Bunu düzelten basit bir yöntem vardır: 5 Neden (5 Whys) tekniği. Gerçek nedene ulaşana kadar "neden" diye sormaya devam edersiniz. Neden zaman aşımına uğradı? Çünkü sorgu yavaştı. Sorgu neden yavaştı? Ve bu böyle devam eder. Her "neden" sorusu, sizi tesadüfen fark ettiğiniz ilk şey yerine, gerçekten düzeltilmesi gereken asıl soruna bir adım daha yaklaştırır.

Bir problemi tanımlamak sadece başlangıç çizgisidir. Gerçek kararlılık ve stabilite, problemin neden o şekilde davrandığını derinlemesine incelemekten gelir.

5. Tamamen İzole Bir Şekilde Kod Yazmak

Kod yazmak bazen tek kişilik bir spor gibi hissettirebilir; bu yüzden bir duvara tosladığımızda içgüdümüz başımızı öne eğip tek başımıza mücadele etmek olur. Saatler geçer ama o duvar olduğu yerde kalır.

Dışarıdan hiçbir girdi almadan zor bir problemi çözmeye çalışmak, genellikle yavaş ilerlemekten daha kötü sonuçlar doğurur. Sonradan geri alması tam bir kabusa dönüşen, aşırı karmaşık ve gereğinden fazla büyütülmüş çözümlere yol açar. Yeni bir bakış açısı, yaklaşımınız hakkında kısa bir sohbet veya tek bir ipucu bile sizi bütün bir öğleden sonra aynı yerde dönüp durmaktan kurtarabilir.

6. Aynı Problemi Tekrar Tekrar Çözmek

Eğer her hafta aynı türden hataları düzeltiyorsanız, sorun artık o hata (bug) değildir. Sorun alışkanlığınızdır.

Sizi zorlayan uç durumları (edge cases) not etmediğinizde veya karmaşık, tekrarlayan mantıkları temiz ve yeniden kullanılabilir bir şablona dönüştürmediğinizde, enerjinizi yeni şeyler inşa etmek yerine eski sorunları tekrar tekrar çözmek için harcarsınız. Bu yorucudur ve işin iyi tarafı, bundan tamamen kaçınmak mümkündür.

Çıkış yolu bilinçli pratik yapmaktır. Teoride bildiğiniz bir şeyi parmaklarınızın otopilotta yapacağı bir alışkanlığa dönüştürmek, çözümü kalıcı kılan şeydir. Bir kalıbı (pattern) gerçekten öğrendiğinizde, onun bedelini tekrar tekrar ödemekten kurtulursunuz.

Coddy ile Daha İyi Problem Çözme Alışkanlıkları Geliştirin

Kodlama hataları hakkında bir şeyler okumak harika bir ilk adımdır. Gerçekten! Ama bu konuları sadece okuyarak gerçekten öğrenemezsiniz.

Yaparak öğrenirsiniz.

Statik bir metne bakarak kas hafızası geliştiremezsiniz. Kodu kendiniz yazmalı, kendiniz bozmalı ve kendiniz düzeltmelisiniz. Tekrar tekrar dönen bu döngü, gerçek gelişimin yaşandığı yerdir. Ve Coddy tam olarak bunun için tasarlanmıştır.

Kod yazmayı öğrenmenin eğlenceli, adım adım ilerleyen bir macera gibi hissettirdiği bir alan yaratmak istedik. İster hayatınızın ilk kod satırını yazıyor olun, ister daha karmaşık algoritmalara doğru yol alıyor olun, burada sizin için rahat bir yer var. Üstelik yolu seçmek tamamen size kalmış!

Başlamak için mükemmel bir kuruluma veya boş bir hafta sonuna ihtiyacınız yok. Sadece merakınızı yanınıza alın, her seferinde küçük bir ders tamamlayın ve problem çözme becerilerinizin nasıl geliştiğini kendi gözlerinizle görün.

Coddy'de bize katılın, ilk interaktif dersinizi deneyin ve birlikte harika şeyler inşa edelim!