Cấu trúc chương trình cơ bản

Trong C++, hầu hết code có thể thực thi đều được viết bên trong các hàm (function). Hàm main là điểm bắt đầu của chương trình C++, khi bạn chạy chương trình C++, code bên trong main sẽ được thực thi đầu tiên. Một số code, như khai báo toàn cục và chỉ thị tiền xử lý, có thể nằm bên ngoài các hàm, và bạn cũng có thể tự tạo hàm tùy chỉnh (mình sẽ nói về nội dung này trong một bài học sau).

Đây là phân tích đơn giản về một chương trình C++ cơ bản:

#include <iostream> // Chỉ thị tiền xử lý cho đầu vào/đầu ra

int main() { // Hàm (function) chính
    std::cout << "This is my first C++ program!"; // Câu lệnh xuất ra đầu ra (output)
    return 0; // Câu lệnh trả về (cách viết tốt)
}

Trong C++, chỉ thị tiền xử lý #include dùng để đưa các tệp tiêu đề vào chương trình. Những tệp này chứa khai báo các hàm và đối tượng mà chương trình có thể sử dụng. Trong trường hợp này, #include <iostream> đưa tệp tiêu đề iostream vào chương trình. Tệp này cung cấp các đối tượng như std::cout để in văn bản ra bảng điều khiển.

Hãy cùng phân tích các phần chính của chương trình trên:

• Chỉ thị tiền xử lý (#include <iostream>): Dòng này chạy trước khi biên dịch và yêu cầu trình biên dịch đưa tệp tiêu đề iostream vào, giúp chương trình của bạn truy cập các công cụ đầu vào/đầu ra.
• Hàm (function) (int main() { ... }): Hàm là một khối code có tên, thực hiện một tác vụ. int đứng trước main cho biết hàm trả về một giá trị số nguyên. Dấu ngoặc nhọn {} xác định phạm vi (scope) của hàm. Mọi thứ bên trong chúng thuộc về main. Phạm vi nghĩa là code bên trong một khối được giới hạn trong khối đó và chạy như một phần của khối ấy.

• Tiền tố không gian tên (std::): Tiền tố std:: cho trình biên dịch biết cần tìm cout trong không gian tên của thư viện chuẩn. Không gian tên là cách nhóm các tên liên quan và tránh xung đột. Mình sẽ tìm hiểu thêm về không gian tên trong một bài học sau.
• Câu lệnh đầu ra (std::cout): Câu lệnh này in văn bản ra bảng điều khiển.
• Câu lệnh trả về (return 0;): Câu lệnh này báo hiệu chương trình đã kết thúc thành công. C++ không bắt buộc phải có câu lệnh trả về trong main, nhưng thêm câu lệnh này được xem là cách làm tốt.

Lưu ý quan trọng: Trong C++, mỗi câu lệnh phải kết thúc bằng dấu chấm phẩy (;). Dấu chấm phẩy là bắt buộc và cho C++ biết bạn đã đến cuối câu lệnh. Nếu quên thêm dấu chấm phẩy, bạn sẽ gặp lỗi biên dịch. Tuy nhiên, lưu ý rằng các khối lệnh nằm trong dấu ngoặc nhọn {} (như phần khai báo hàm) không cần dấu chấm phẩy.