DB Browser for SQLite, SQLiteStudio và các công cụ GUI

Vì sao cần GUI

CLI sqlite3 nhanh và dễ viết script, nhưng nhìn chằm chằm vào terminal không phải lúc nào cũng là cách tốt nhất để hiểu một cơ sở dữ liệu. GUI cho bạn bấm qua từng bảng, sắp xếp cột, sửa trực tiếp một hàng và xem schema dưới dạng cây. Khi bạn đang học, hoặc đang gỡ lỗi một cơ sở dữ liệu lạ do người khác đưa cho, một công cụ duyệt đồ họa giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian.

Tin vui là định dạng tệp SQLite mang tính phổ quát. Mọi công cụ mở tệp .db đều thấy đúng những byte mà CLI thấy. Bạn có thể đổi công cụ (hoặc dùng nhiều công cụ cùng lúc) mà không cần chuyển đổi gì cả.

DB Browser for SQLite

DB Browser for SQLite, còn gọi là DB4S hoặc sqlitebrowser, là lựa chọn được khuyên dùng mặc định. Công cụ này miễn phí, mã nguồn mở và có bản cài cho Windows, macOS và Linux. Tải về tại sqlitebrowser.org.

Sau khi cài đặt, quy trình thường như sau:

1. File → Open Database rồi chọn tệp .db, .sqlite hoặc .sqlite3.
2. Tab Database Structure hiển thị bảng, index, view và trigger.
3. Tab Browse Data cho bạn bấm qua các hàng như một bảng tính, và sửa chúng nếu muốn.
4. Tab Execute SQL là nơi bạn chạy truy vấn.

Một truy vấn trong Execute SQL trông giống hệt như trong bất kỳ trình khách nào:

SELECT name, sql
FROM sqlite_schema
WHERE type = 'table';

Truy vấn đó liệt kê mọi bảng do người dùng tạo trong cơ sở dữ liệu đang mở, kèm câu lệnh CREATE TABLE của từng bảng. Đây là truy vấn đầu tiên rất đáng chạy trên một tệp lạ: nó cho bạn biết bên trong thực sự có gì.

Một điểm lạ nên biết: DB Browser giữ các chỉnh sửa trong bộ nhớ cho đến khi bạn bấm Write Changes. Quên bước này thì mọi chỉnh sửa sẽ biến mất khi bạn đóng tệp. Khi đã biết nút đó ở đâu, bạn sẽ không bỏ sót nó nữa.

SQLiteStudio

SQLiteStudio là lựa chọn miễn phí khác cũng được dùng rộng rãi. Tải về tại sqlitestudio.pl. Cảm giác dùng gần với một IDE cơ sở dữ liệu đầy đủ tính năng hơn: trình soạn truy vấn theo tab, tự động hoàn thành, so sánh schema và nhiều định dạng nhập/xuất hơn DB4S.

Trình soạn truy vấn xử lý gọn gàng các script nhiều câu lệnh:

CREATE TABLE notes (
    id    INTEGER PRIMARY KEY,
    title TEXT NOT NULL,
    body  TEXT
);

INSERT INTO notes (title, body) VALUES
    ('First',  'Hello SQLite'),
    ('Second', 'Browser tools are handy');

SELECT * FROM notes;

Chạy đoạn đó trong trình soạn của SQLiteStudio, công cụ sẽ thực thi từng câu lệnh rồi hiển thị kết quả SELECT cuối cùng trong một lưới. DB Browser cũng làm được y như vậy; khác biệt chủ yếu nằm ở trải nghiệm: tự động hoàn thành và lịch sử của SQLiteStudio dễ chịu hơn hẳn khi truy vấn của bạn dài ra.

Chọn cái nào? Thử cả hai trên một cơ sở dữ liệu thật rồi giữ lại cái hợp tay nhất. Chúng không tốn đồng nào và đọc cùng loại tệp.

Trình xem SQLite online

Đôi khi bạn chỉ cần xem qua một tệp ai đó gửi và không muốn cài gì cả. Các trình xem online như sqliteviewer.app và sqlime.org cho bạn kéo tệp .sqlite vào tab trình duyệt và khám phá ngay tại chỗ.

Cả hai đều chạy bản build WebAssembly của SQLite hoàn toàn ở phía máy khách: tệp của bạn không bị tải lên máy chủ, điều này quan trọng nếu tệp chứa thông tin nhạy cảm. Chúng rất hợp để kiểm tra nhanh, trình diễn trên lớp và chia sẻ một bản xem chỉ đọc của cơ sở dữ liệu. Khi chưa có tệp nào và bạn chỉ muốn viết truy vấn, trình soạn SQL online chạy SQLite ngay trên trình duyệt với các bảng mẫu bạn có thể chỉnh sửa.

Với công việc hằng ngày, công cụ desktop vẫn tốt hơn: nhanh hơn, không phải tải tệp lên, và bạn có thể chạy script thật trên tệp.

VS Code và các tiện ích mở rộng cho trình soạn thảo

Nếu bạn làm việc chủ yếu trong VS Code, có một tiện ích mở rộng tên SQLite Viewer (cùng vài tiện ích tương tự) cho phép mở tệp .db trong một bảng bên cạnh code. Ở hầu hết phiên bản, nó chỉ cho đọc, nhưng khi bạn cần đọc cơ sở dữ liệu trong lúc viết ứng dụng dùng nó, đó chính xác là thứ bạn cần.

Các IDE của JetBrains (PyCharm, WebStorm, IntelliJ) hỗ trợ SQLite sẵn qua cửa sổ công cụ cơ sở dữ liệu: trỏ nó tới một tệp là bạn có ngay quy trình duyệt và truy vấn tương tự mà không phải rời IDE.

Truy vấn kiểm tra nhanh

Dù chọn công cụ nào, hãy tập thói quen chạy truy vấn này mỗi khi mở một cơ sở dữ liệu lạ:

SELECT
    type,
    name,
    tbl_name
FROM sqlite_schema
WHERE type IN ('table', 'view', 'index')
ORDER BY type, name;

Truy vấn này cho bạn bản tóm tắt gọn trong một màn hình về nội dung tệp: bảng, view và index theo tên. Nếu giao diện của công cụ nào đó đang che mất thứ gì hoặc khiến bạn rối, truy vấn này là phương án dự phòng: nó chạy được trong mọi trình khách SQLite vì chỉ là SQL thuần trên một bảng có sẵn.

Chọn một công cụ rồi tiếp tục

Một cây quyết định ngắn:

• Muốn cài đặt đơn giản nhất và giao diện thân thiện? DB Browser for SQLite.
• Muốn trình soạn truy vấn mạnh hơn và có tự động hoàn thành? SQLiteStudio.
• Chỉ cần xem qua một tệp một lần? sqliteviewer.app hoặc sqlime.org trên trình duyệt.
• Làm việc chủ yếu trong IDE? Dùng công cụ cơ sở dữ liệu có sẵn của IDE hoặc một tiện ích mở rộng SQLite.

Không có câu trả lời sai. Định dạng tệp là như nhau; bạn có thể đổi công cụ bất cứ khi nào muốn. Chọn một cái, cài đặt, và dùng nó để mở cơ sở dữ liệu tiếp theo bạn tạo ra.

Tiếp theo: tạo cơ sở dữ liệu

Bạn đã có sẵn CLI và GUI. Giờ là lúc tạo thứ gì đó để dùng chúng: trang tiếp theo hướng dẫn tạo một cơ sở dữ liệu SQLite mới từ đầu và thêm bảng đầu tiên.