Verinde birleştirdiğin, kısıtladığın ve transaction içinde güncellediğin ilişkiler varsa (kullanıcılar, siparişler, ürünler) PostgreSQL'i seç. jsonb tipi doküman şeklindeki kısımları da karşılar. Veri çoğunlukla şekli değişen bağımsız dokümanlardan oluşuyorsa, join yerine dokümanları bütün olarak okuyorsan ve sharding'in veritabanına yerleşik olmasını istiyorsan MongoDB'yi seç.
| PostgreSQL 17 | MongoDB 8 | |
|---|---|---|
| Veri modeli | Satırlardan oluşan tablolar, artı jsonb dokümanlar | BSON dokümanlarından oluşan koleksiyonlar |
| Sorgu dili | SQL | MongoDB Query API (find, aggregation pipeline) |
| Şema | Her tablo için tanımlanır | Esnek, isteğe bağlı $jsonSchema doğrulaması |
| Join | Her türlü SQL join | Aggregation içinde $lookup aşaması |
| Bütünlük | Yabancı anahtarlar, UNIQUE, CHECK | Unique indeksler, yabancı anahtar yok |
| Transaction | Her komut, istediğin kadar tablo | Tek doküman atomik; çok dokümanlı 4.0'dan beri |
| Yatay ölçekleme | Okuma replikaları; Citus gibi eklentilerle sharding | Yerleşik sharding |
| Failover | Patroni gibi harici araçlar | Replica set yeni bir primary seçer |
| Lisans | PostgreSQL License | SSPL (Community Server) |
PostgreSQL'de doküman saklama
Bir jsonb sütunu dokümanın tamamını tutar. @> operatörü, bir MongoDB filtresinin eşleşmesi gibi, dokümanın başka bir dokümanı içerip içermediğini test eder:
Etiketlerinde sql olan sadece Asha. Aynı sorgu MongoDB'de:
db.users.find({ tags: "sql" }, { name: 1 })
CREATE INDEX ON users USING gin (doc) ile PostgreSQL, MongoDB'nin tags üzerindeki bir indeksi kullanması gibi @> sorgusunu indeksten yanıtlar. JSONB sayfası diğer operatörleri anlatır.
Dokümanın tek bir alanını güncelleme
MongoDB'nin $set operatörü tek bir alanı değiştirir ve gerisine dokunmaz. PostgreSQL'de jsonb_set değiştirilmiş bir kopya döndürür, || ise anahtarları birleştirir:
Doküman name alanını korur, plan değeri team olur ve yeni bir seats anahtarı eklenir. MongoDB'de:
db.users.updateOne({ _id: 1 }, { $set: { plan: "team", seats: 5 } })
Dokümanları tablolarla birleştirme
MongoDB'de ilişkili veriyi tek bir dokümana gömersin ya da koleksiyonları $lookup ile birleştirirsin. PostgreSQL'de düz sütunlar ve jsonb aynı sorguda yer alır ve bir yabancı anahtar siparişlerin gerçek kullanıcıları göstermesini sağlar:
Ben'in siparişinde kupon yok, bu yüzden o hücre NULL. 99 numaralı kullanıcı için bir sipariş reddedilirdi. MongoDB'de böyle bir kontrol yoktur.
Dokümanlara bir şekil zorunlu kılma
MongoDB dokümanları koleksiyondaki bir $jsonSchema doğrulayıcısıyla denetler. PostgreSQL ise jsonb sütunundaki CHECK kısıtlarıyla anahtarları ve tipleri zorunlu kılabilir:
sku içermeyen ya da "price": "cheap" içeren bir insert reddedilir.
Atomik yazmalar ve transaction'lar
PostgreSQL'de her komut bir transaction içinde çalışır ve BEGIN ... COMMIT istediğin sayıda komutu istediğin tablolar üzerinde gruplar. MongoDB her tek dokümanlı yazmayı atomik yapar; ilişkili veri tek bir dokümana gömülüyse bu, yazmaların çoğunu karşılar. Çok dokümanlı transaction'ları da vardır, ama dokümantasyonu veriyi yazmaların çoğu bunlara ihtiyaç duymayacak şekilde modellemeyi önerir. PostgreSQL tarafı için transaction'lar sayfasına bak.
Ölçekleme, lisanslar ve araçlar
MongoDB bir koleksiyonu shard anahtarına göre sunuculara dağıtır ve bir replica set içinde otomatik failover yapar. Çekirdek PostgreSQL tek bir primary üzerinde dikey ölçeklenir ve okuma replikaları kullanır. Sharding Citus gibi eklentilerden, otomatik failover ise harici araçlardan gelir.
PostgreSQL serbest bir lisans olan PostgreSQL License ile dağıtılır. MongoDB Community Server SSPL ile dağıtılır; bu lisans veritabanını başkalarına hizmet olarak sunan herkese ek koşullar getirir. MongoDB Atlas şirketin yönetilen bulut sürümüdür. İstemci olarak PostgreSQL için psql ve pgAdmin, MongoDB için mongosh ve MongoDB Compass var.
Sıkça Sorulan Sorular
PostgreSQL, MongoDB'nin yerini tutabilir mi?
Birçok uygulama için evet. Bir jsonb sütunu dokümanın tamamını saklar, GIN indeksi içerme sorgularına hizmet eder ve SQL join'leri ile kısıtlar da yanında kalır. Çok sayıda sunucuya yayılan yerleşik sharding gerektiğinde MongoDB öne geçer.
MongoDB, PostgreSQL'den daha mı hızlı?
Genel olarak hayır. Tek bir dokümanı anahtarıyla okumak ikisinde de hızlıdır ve sonuçlar şemaya, indekslere ve donanıma bağlıdır. Genel iddialara güvenmek yerine kendi erişim desenlerini ölç.
MongoDB transaction destekliyor mu?
Evet. Tek bir dokümana yazma her zaman atomiktir; birden çok dokümanı kapsayan ACID transaction'lar replica set'lerde MongoDB 4.0'dan, sharded cluster'larda 4.2'den beri var.
MongoDB açık kaynak mı?
MongoDB Community Server, Open Source Initiative'in açık kaynak lisansı olarak onaylamadığı Server Side Public License (SSPL) ile yayınlanır. PostgreSQL ise serbest bir lisans olan PostgreSQL License'ı kullanır.