Prompt Nedir? Yapay Zekâ Prompt Anlamı ve Örnekleri

Prompt, bir yapay zekâ modeline ne üretmesi gerektiğini söylemek için verdiğin girdidir. ChatGPT, Claude ya da Gemini'de kutuya yazdığın mesaj ve ona eklediğin her şeydir: bir dosya, bir ekran görüntüsü, yapıştırılmış bir hata. Model promptu okur ve onun devamı olan bir yanıt yazar. Ne istediğini görebileceği başka bir pencere yoktur, yani prompt isteğin tamamıdır.

Kelime günlük anlamından gelir: İngilizcede birini "prompt" etmek, onu konuşmaya ya da harekete geçmeye yönlendirmektir. Yapay zekâ promptu da bu yönlendirmedir. Bir soru, bir talimat, görev iliştirilmiş bir metin ya da bir resmin tarifi olabilir. Türkçede "istem" karşılığı da kullanılır.

Bir promptun içinde neler olur

Tek satırlık bir soru geçerli bir prompttur ve tek satırlık bir cevap için çoğu zaman yeterlidir. İstek belirginleştikçe prompt genellikle aynı birkaç parçayı toplar:

• Görev: ne yapılacağı, genellikle bir fiil. Açıkla, yaz, düzelt, özetle, çevir, karşılaştır.
• Bağlam: modelin tahmin edemeyeceği bilgiler. Kim olduğun, ne bildiğin, sonucun ne için kullanılacağı.
• Girdi: üzerinde çalışılacak malzeme. Kod, e-posta, tablo, makale.
• Biçim: cevabın şekli. Bir liste, bir tablo, üç kısa paragraf, JSON.
• Kısıtlar: sınırlar. Kelime sayısı, kaçınılacak kelimeler, değişmemesi gereken kısımlar.

Zayıf bir promptla güçlü bir prompt arasındaki fark nadiren zekice bir ifadedir. Fark, bu parçaların orada olup olmadığıdır. "Bir listeyi sıralayan bir fonksiyon yaz" dili, veriyi ve sırayı modelin tahminine bırakır. Bu üç bilgiyi eklediğinde tahmin biter. Prompt nasıl yazılır sayfası her parçayı açıp kapatabileceğin bir örnekle tek tek anlatır.

Prompt örnekleri

Promptlar, ne almak istediğine göre farklı görünür. Sekmeler arasında geçerek yazı için bir prompt, kod için bir prompt ve öğrenmek için bir prompt gör, her birinin yanında tipik bir yanıt var.

MetinKodÖğrenme

EditCopy

Fill indil

Bu mesajı kibar ama kararlı duyulacak şekilde yeniden yaz. 60 kelimeyi geçmesin. "selam, raporun pazartesi hazır olacağını söylemiştin, bugün çarşamba. bugün lazım yoksa rakamları müşteriye gönderemiyorum"

Try it

Example replyReplies vary between models and runs.

Merhaba, raporu pazartesi bekliyordum ama henüz elime ulaşmadı. Rakamları müşteriye zamanında gönderebilmem için bugün mesai bitimine kadar ihtiyacım var. Ne zaman hazır olacağını bana bildirebilir misin? Teşekkürler.

Görsel promptları da aynı şekilde çalışır, ama yanıt bir resimdir. Bazı sohbet uygulamalarına gömülü olanlar da dahil, görsel üreticiler en iyi sonucu konu, ortam, stil ve kadraj tarif edildiğinde verir:

Gün doğumunda bir şehir balkonunda bitkileri sulayan küçük bir robotun suluboya illüstrasyonu, yumuşak sıcak ışık, geniş plan.

Her ayrıntı, modelin aksi hâlde senin yerine yapacağı bir seçimi ortadan kaldırır. "Suluboya"yı çıkarırsan bir fotoğraf alabilirsin; "geniş plan"ı çıkarırsan balkon kadrajın dışında kalabilir.

Prompt, yanıt ve sistem promptu

Bir yapay zekâ modeliyle tipik bir sohbette üç metin parçası vardır ve adlarını karıştırmamak işe yarar:

• Prompt (kullanıcı mesajı da denir), bu istek için gönderdiğin şeydir.
• Yanıt (cevap ya da completion da denir), modelin geri yazdığı şeydir.
• Sistem promptu, bütün sohbete uygulanan kalıcı talimatlardır. Uygulama ya da geliştirici tarafından belirlenir, sen de özel talimatlar veya proje talimatları gibi ayarlarla ona ekleme yapabilirsin.

Aşağıdaki blok üçünü birden gösteriyor. Sistem promptu kuralı bir kez koyar ve kullanıcı bunu hiç tekrarlamasa da yanıt kurala uyar.

Prompt, yanıt ve sistem promptu

EditCopy

System prompt

Yeni başlayanlar için bir kodlama öğretmenisin. Bir alıştırmanın tam çözümünü asla verme. Her seferinde tek bir ipucu ver ve öğrenciye bir sonraki adımda ne deneyeceğini sor.

Döngüm 1'den 9'a kadar yazdırıyor ama alıştırmada 1'den 10'a kadar yazdırması gerektiği söyleniyor. Kodum şu: for i in range(1, 10): print(i)

Try it

Chat apps receive the system prompt as the start of your message, so this tries its wording, not its priority. To test it as standing instructions, put it in the app's custom instructions or the API's system field.

Example replyReplies vary between models and runs.

Çok yaklaştın! İşte bir ipucu: print(list(range(1, 4))) satırını çalıştır ve çıktıyı range'e verdiğin iki sayıyla karşılaştır.

Ne fark ediyorsun, döngünde neyi değiştirirdin?

Sistem promptu olmasa model büyük ihtimalle düzeltmeyi, yani range(1, 11) ifadesini, hemen verirdi. Sistem promptu sohbetteki her mesaj için davranışı değiştirdi. Sistem promptu sayfası nerede ayarlanacağını ve içine ne yazılacağını anlatır.

Prompt son mesajından fazlasıdır

Bir sohbette model önceki mesajları bir insanın hatırladığı gibi hatırlamaz. Her mesaj gönderdiğinde uygulama modele sistem promptunu ve o ana kadarki sohbeti, en sonda da yeni mesajını gönderir. Modelin gerçekte cevap verdiği şey bu birleşik metindir.

Bunun iki pratik sonucu var. Birincisi, önceki mesajlar sonraki cevapları şekillendirmeye devam eder: on mesaj önce "TypeScript kullan" dediysen bu talimat hâlâ geçerlidir. İkincisi, modelin tek seferde alabileceği metnin bir sınırı vardır ve bu sınır token ile ölçülür. Sohbet bu sınırı aştığında uygulama eski kısımları atmak, sıkıştırmak ya da yeni bir sohbet başlatmanı istemek zorunda kalır ve sohbetin başındaki talimatlar etkisini kaybedebilir. Token ve bağlam penceresi bu sınırın nasıl çalıştığını anlatır.

Promptlar veritabanı sorgusu değildir

Model tek başına hiçbir şeye bakmaz. Yanıtı her seferinde küçük bir metin parçası olacak şekilde üretir ve her parçayı prompta ve eğitimde öğrendiği kalıplara göre seçer. (Web araması ya da dosya araçları olan uygulamalar önce malzemeyi getirip prompta ekler; model yine de önündeki metinden yazar.) Aynı promptun iki denemede biraz farklı yanıtlar vermesinin ve prompt modelin bilmediği bir gerçeği sorduğunda modelin yanlış bir şeyi tam bir güvenle söyleyebilmesinin nedeni budur.

Buradan iki alışkanlık çıkar. Cevabın dayanması gereken bilgileri, yani belgeyi, rakamları ya da hata mesajını, modelin bilmesini beklemek yerine promptun içine koy. Ve yanıttaki her bilgiyi, rakamı ya da alıntıyı kullanmadan önce kontrol et.