RGB renk kodları
Hex
color: #ff8800;Onluk
color: rgb(255, 136, 0);Her iki hex basamağı, bir kanal için tek bir byte'a (0–255) karşılık gelir. ff = 255, 88 = 136, 00 = 0.
Sayı Tabanı Dönüştürücü
Sayıları ikili, sekizli, onluk ve on altılık arasında dönüştür.
Son güncelleme
- İkilitaban 2
- Sekizlitaban 8
- Onluktaban 10
- On altılıktaban 16
Sayı tabanı dönüştürücü nedir?
Sayı tabanı dönüştürücü; ikili, sekizli, onluk veya onaltılık (hex) bir sistemde yazılmış bir sayıyı alıp diğerlerinden herhangi birinde tekrar yazar. Geliştiriciler bu araca bit maskelerini okurken, renk kodlarını ayıklarken, protokol paketlerindeki bayrakları çözerken, donanım kayıtlarıyla uğraşırken; CSS'ten assembly'ye, kriptografiden network'e kadar her yerde hex ve onluk arasında çeviri yaparken başvurur.
Tabanlar arasında değişen sayının kendisi değil, *gösterimi*. Onluk 255, hex'te 0xFF, ikilide 0b11111111, sekizlide 0o377. Dördü de aynı değerin farklı yazılış biçimleri.
İyi bir araç, büyük sayıları hassasiyet kaybetmeden işlemeli. JavaScript'in alışılmış parseInt fonksiyonu 2⁵³'ten büyük her şeyi sessizce yuvarlar; bu da 64-bit register değerlerinde, ID'lerde ve zaman damgalarında fark edilmesi zor hatalara yol açar. Sağlam bir dönüştürücü arka planda BigInt kullanır, böylece 256-bit'lik bir hex değeri bile gidip gelmesinde tek bit kaybetmez.
Taban dönüşümü yaparken öğreneceğiniz şeyler
- İkili sistem 2 rakam (0, 1), sekizli 8, onluk 10, onaltılık ise 16 rakam kullanır (0–9, a–f).
- Her ikili rakam bir *bit*'tir. 4 bit = 1 hex basamağı. 8 bit = 1 byte = 2 hex basamağı.
- Hex aslında ikilinin daha kompakt bir okunuşudur.
0xCAFE, ikilide1100 1010 1111 1110— göze çok daha kolay gelir.
Tabanlar arası dönüşüm adım adım
Giriş tabanını seçin
Elinizdeki sayıya göre ikili, sekizli, onluk veya onaltılığı seçin.
Değeri yazın
Hex hem
ffhem de0xffformatını kabul eder. İkili için1010ya da0b1010yazabilirsiniz. Dönüştürücü ön eki otomatik olarak temizler.Tüm tabanları aynı anda görün
Aynı sayının dört farklı gösterimi anında ekrana gelir. Herhangi birine tıklayarak kopyalayabilirsiniz.
Okunabilirlik için basamak gruplamayı açın
İkiliyi 4'er bit (
1100 1010 1111 1110), hex'i 2'şer karakter (CA FE) halinde gruplayın. Bit alanlarını ve memory dump'larını incelerken çok işe yarar.
Sayı tabanı hızlı referansı
Dört tabanda da sık karşılaşılan referans değerler. Aşağıdaki sözdizimi için JavaScript'in BigInt ve sayısal literal grameri belgeleri yeterli.
| Onluk | İkili | Sekizli | Hex |
|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 | 1 |
| 8 | 1000 | 10 | 8 |
| 10 | 1010 | 12 | A |
| 16 | 10000 | 20 | 10 |
| 32 | 100000 | 40 | 20 |
| 64 | 1000000 | 100 | 40 |
| 100 | 1100100 | 144 | 64 |
| 128 | 10000000 | 200 | 80 |
| 255 | 11111111 | 377 | FF |
| 256 | 100000000 | 400 | 100 |
| 1024 | 10000000000 | 2000 | 400 |
| 65535 | 1111111111111111 | 177777 | FFFF |
Deneyebileceğiniz taban dönüşüm örnekleri
İzin bit maskesini okumak
Onluk
5
İkili
0b101
Bitleri okumak
Bit 0 (read) açık, bit 2 (execute) açık, bit 1 (write) kapalı. Yani izinler: read + execute.
Unix dosya modları (chmod), feature flag'ler ve protokol paketleri; birden fazla boolean değeri tek bir tam sayının bitleri içine paketler. İkili görünüm bunu gözle takip etmeyi mümkün kılar.
BigInt hassasiyetli dönüşüm
Hex (çok büyük)
0xFFFFFFFFFFFFFFFF
Onluk
18446744073709551615
Bu, işaretsiz 64-bit tam sayının alabileceği en büyük değer. Sıradan parseInt burada hassasiyet kaybeder; BigInt ise temiz bir şekilde işin altından kalkar.
Taban dönüşümünde sık yapılan hatalar
- *Sayı*'yı *literal* ile karıştırmak.
0x10ile10benzer görünür ama biri 16, diğeri 10'dur — kodda mutlaka taban ön ekini yazın. - Hex'i soldan sağa okuyup ham memory dump'ında byte sırasını (endianness) unutmak.
- JavaScript'te 2⁵³'ten büyük değerlerde
parseInt(big, 16)kullanmak. Bunun yerineBigInt('0x' + hex)kullanın.
Sayı Tabanı Dönüştürücü SSS
İkiliyi onluğa nasıl çeviririm?
Her ikili basamağı sağdan başlayarak 2'nin uygun kuvvetiyle çarpın.
1010 için: 1·8 + 0·4 + 1·2 + 0·1 = 10. Ya da değeri taban dönüştürücüye yapıştırıp anında sonucu görün.Onluğu hex'e nasıl çeviririm?
Onluk sayıyı sürekli 16'ya bölüp kalanları (0–15, 10–15 için A–F) not edin. Kalanları aşağıdan yukarıya okuyun.
255 ÷ 16 = 15, kalan 15 → FF.Onaltılık (hex) ne için kullanılır?
Hex; ikilinin kompakt ve okunaklı bir biçimde gerektiği her yerde kullanılır: renk kodları (
#ff8800), bellek adresleri, dosya dump'ları, MAC adresleri, hash'ler ve düşük seviyeli sistemlerin büyük çoğunluğu.Sekizli ve onaltılık arasındaki fark nedir?
Sekizli (octal) 8 tabanlıdır (rakamlar 0–7); onaltılık (hex) ise 16 tabanlıdır (rakamlar 0–9, A–F). Bugün sekizli pek yaygın değil; yine de Unix dosya izinlerinde (
0755) ve bazı C ailesi sayı literal'lerinde karşımıza çıkıyor.İkili sayılar neden bu kadar hızlı büyüyor?
Her yeni basamak temsil edilebilen değer sayısını ikiye katlar. 8 bit 256 değer, 16 bit 65.536, 32 bit ise 4 milyardan fazla değer ifade eder. Bit maskelerinin küçücük bir sayıya bu kadar çok anlam sığdırabilmesinin sebebi de bu.
