Python datetime: Tarihler, Saatler, Timedelta ve Saat Dilimleri

İki Temel Tip: date ve datetime

datetime modülü sana bilmeye değer dört şey verir: date, time, datetime ve timedelta. İlk üçü kulağa geldiği gibidir; dördüncüsü bir zaman aralığıdır.

Bir date, saat bilgisi olmadan bir günü — yıl, ay, gün — temsil eder. Bir datetime, bir tarih artı bir saattir. Saate ihtiyacın yoksa date daha temiz bir tercihtir.

Belirli Tarihler Oluşturmak

Doğrudan inşa et:

Argümanlar date için year, month, day, datetime için year, month, day, hour, minute, second, microsecond'a kadar uzanır.

Alanları Okumak

Her date/datetime'ın öznitelikleri vardır:

isoformat(), makine okunabilir çıktı için dostundur — diğer sistemlerin net ayrıştırabileceği "2026-04-20T09:30:15" gibi bir şey üretir.

strftime ile Biçimlendirme

İnsan okunabilir çıktı için .strftime(fmt), bir date ya da datetime'ı biçimlendirilmiş bir string'e çevirir:

Hatırlamaya en çok değen format kodları:

• %Y — 4 basamaklı yıl (2026)
• %m — ay numarası, sıfır dolgulu (04)
• %d — ayın günü, sıfır dolgulu (20)
• %H / %I — saat, 24/12 saat formatı
• %M — dakika
• %S — saniye
• %A / %a — haftanın günü adı tam / kısaltılmış (Monday / Mon)
• %B / %b — ay adı tam / kısaltılmış (April / Apr)
• %p — AM/PM

Ezberlemene gerek yok; bir referansı yer imlerine ekle ve ihtiyacın olduğunda bak.

strptime ile Ayrıştırmak

Ters yön: şekli bilinen bir string'i al ve onu bir datetime'a çevir:

Format string'i girdiyle tam olarak eşleşmek zorundadır. Eşleşmezse strptime ValueError fırlatır.

ISO-8601 string'leri (makine okunabilir standart) için modern Python'da daha basit bir kısayol var:

Rastgele formatlarla uğraşıyorsan, harici dateutil paketinin (pip install python-dateutil) makul bir tahminde bulunan esnek bir parser.parse()'ı var.

timedelta ile Aritmetik

Tarihlerde matematik yapmak için fark ya da kayma olarak timedelta kullan:

timedelta argümanları: days, seconds, microseconds, milliseconds, minutes, hours, weeks. months ya da years yok — aylar değişken uzunluktadır. Ay/yıl hesapları için dateutil.relativedelta kullan:

from dateutil.relativedelta import relativedelta
from datetime import date

today = date.today()
next_quarter = today + relativedelta(months=3)
print(next_quarter)

Saat Dilimleri: Naive ve Aware

Saat dilimi bilgisi olmayan bir datetime naive'dir — Python hangi saat dilimini temsil ettiğini bilmez. Tek bir mantıksal saat diliminde kaldığın sürece naive datetime'larda zaman hesabı yapmak sorun değil; dert, farklı saat dilimlerinden veri buluştuğu anda başlar.

Aware bir datetime, saat dilimi bilgisini beraberinde taşır. Bir saat dilimini açıkça iliştir:

Python 3.9, adlandırılmış saat dilimleri için zoneinfo modülünü ekledi (sistemin IANA veritabanını kullanarak):

Saat dilimleri arasında .astimezone() ile dönüştür:

Ezberlemeye değer bir kural: datetime'ları UTC'de sakla, yerel saat dilimlerine yalnızca gösterim anında dönüştür. Bu tek alışkanlık saat dilimi hatalarının çoğunu önler.

Timestamp'ler

Bir Unix timestamp'i, 1970-01-01 UTC'den bu yana geçen saniye sayısıdır. Python kolayca dönüştürür:

Timestamp'ler karşılaştırmalar, sıralama ve diğer sistemlerle uyumluluk için kullanışlıdır. İnsan okuyacak çıktı için önce tekrar datetime'a dönüştür.

Bir Şeyin Ne Kadar Sürdüğünü Ölçmek

Hızlı zamanlamalar için iki datetime'ı çıkar:

Daha ciddi performans ölçümleri için time.perf_counter() kullan — mikrosaniye altı çözünürlüğe sahiptir ve sistem saat değişikliklerinden etkilenmez. "Bu API çağrısı ne kadar sürdü" tarzı sayılar için datetime.now() fena değil.

Tekrar Kullanacağın Kalıplar

Akılda Kalacaklar

• date, datetime ve timedelta ihtiyaçların %90'ını karşılar.
• Makine okunabilir için ISO-8601, insan okunabilir için strftime.
• UTC'de sakla; gösterim anında dönüştür.
• Adlandırılmış saat dilimleri için zoneinfo kullan.
• Ay ve yıllar için dateutil.relativedelta'ya uzan.

Gerçek dünya takımın için bir araç daha: düzenli ifadeler, sırada.