Piyon terfisi
Tahtanın öbür ucuna ulaşan piyon artık piyon olmaktan çıkar. Neye dönüşeceğini sen seçersin, her seferinde aynı şeyi seçebilirsin - ve yaklaşık yılda bir kez seçmemelisin.
Son güncelleme
Tahtanın öbür ucuna ulaşan bir piyon piyon olarak kalamaz - gidecek yeri kalmamıştır. Bu yüzden piyon olmaktan çıkar: onu kaldırıp yerine bir vezir, kale, fil ya da at koyarsın; o karede ve aynı hamlenin parçası olarak.
Piyonun başlangıçtaki tek puanından daha değerli olmasının sebebi budur. Her piyon, henüz varmamış bir vezirdir.
Bir piyon, sona bir kare uzakta. Sür ve neye dönüştüğünü gör.
Yeni vezir için hiçbir şey takas edilmedi. O, geri dönen alınmış bir taş değil: düpedüz yeni bir taş. Asıl vezirin hâlâ tahtadaysa artık iki vezirin var.
Seçim ve seçim olmayan şeyler
| terfi edebilirsin | edemezsin |
|---|---|
| kendi renginden vezir, kale, fil, at | şah |
| zaten sahip olduğun bir taşa (ikinci, üçüncü… vezir) | piyona - piyon olarak kalamaz |
| alınmış olsun olmasın herhangi birine | rakip renginden bir taşa |
Neredeyse her zaman cevap vezirdir ve bunda zekice bir şey yoktur: vezir bütün alternatiflerden değerlidir ve kalenin de filin de yaptığı her şeyi yapar. Başka bir şey seçmeye küçük terfi denir ve bunun bir gerekçesi olmalıdır.
Vezirin yanlış taş olduğu an
İşte gerekçe, ve neredeyse hep budur. Siyahın veziri d7'de, siyah şah h7'de.
Piyonu f8'e sür. Bu tahta onu ata terfi ettiriyor - oyna ve bir vezirin yapamayacağı şeyi gör.
Akılda tutulacak biçim şudur: küçük taş, vezirin yapamayacağı bir şeyi anında yapıyorsa küçük terfi et - neredeyse hep şah çekerek gelen bir at ya da vezir yerine seçilen bir kale; çünkü vezir rakip şahı hiç kurallı hamlesi olmayan duruma sokardı ki bu pattır ve yalnızca beraberliktir.
Vezirin yapamadığı şeyi adlandıramıyorsan veziri al.
Nasıl yazılır
a8=V- piyon a8'e basar ve vezir olur.bxa8=V- a8'de alır ve aynı hamlede vezir olur.f8=A+- at olur ve bu şah çeker.
= işareti terfidir, ardındaki taş da senin seçtiğin taştır.
Dene
b7'deki piyon dümdüz gidebilir - ya da alabilir. Kaleyi alarak terfi et.
Sık sorulan sorular
- Piyon karşı tarafa ulaşınca ne olur?
- Terfi eder: piyon tahtadan kaldırılır ve aynı karede, aynı hamlenin parçası olarak kendi renginden bir vezir, kale, fil ya da atla değiştirilir. Hangisi olacağını sen seçersin ve bu seçimin hangi taşların alındığıyla hiçbir ilgisi yoktur. Piyon son yatayda piyon olarak kalamaz ve asla şah olamaz.
- Satrançta iki vezir olabilir mi?
- Evet, teoride dokuz - her piyon için bir tane. Terfi, alınan bir taşla takas değildir; vezirini hiç kaybetmemiş biri bir piyonu terfi ettirince iki veziri olur. Turnuvalarda ters çevrilmiş bir kale ikinci vezir sayılmaz; hakemden gerçek bir vezir istemen beklenir, konum ise her hâlükârda vezirli sayılır.
- Mutlaka vezire terfi etmek gerekir mi?
- Bir şeye terfi etmek zorunludur, ama vezire değil. Kale, fil ya da at seçmeye küçük terfi denir. Nadirdir, çünkü vezir neredeyse her konumda üçünden de iyidir - ama yalnızca neredeyse; istisnalar genelde şah çekerek gelen bir at ya da patı önlemek için seçilen bir kaledir.
- Neden biri ata terfi etsin?
- Çünkü at, vezirin taklit edemediği biçimde hareket eder; bu yüzden ara sıra atın karesi şah çeker ya da şahla veziri çatallar, oysa vezirin karesi hiçbir şey yapmaz. Yaygın olan tek sebep budur. At, vezirin yapamayacağı bir şeyi hemen yapmıyorsa veziri al.
- Piyon alarak terfi edebilir mi?
- Evet. Yedinci yataydaki bir piyon sekizinci yataya çaprazlama alarak aynı hamlede terfi edebilir; terfi çoğu zaman gerçekten böyle olur, çünkü tam karşısındaki kare genellikle savunanın tıkadığı karedir. bxa8=V biçiminde yazılır.
- Terfi eden taş hemen oynayabilir mi?
- Aynı sırada hayır - terfi hamlenin sonudur. Ama o andan itibaren tam bir taştır: rakip şaha rastlıyorsa anında şah çeker ve bir sonraki hamlede her taş gibi alınabilir.
